Chủ đầu tư phớt lờ quy định bảo lãnh giao dịch, khách hàng mua căn hộ chịu thiệt

31

Trước khi bán nhà ở hình thành trong khoảng thời gian dài, chủ đầu tư dự án phải được ngân hàng thương mại bảo lãnh nghĩa vụ với khách hàng. Thực tế, nhiều dự án không có ngân hàng bảo lãnh, đang xây thì ngưng, người mua mòn mỏi chờ nhà.

Chủ đầu tư dự án “quên” nghĩa vụ phải có ngân hàng bảo lãnh

Bảo lãnh giao dịch nhà ở trong bán, cho thuê mua căn hộ hình thành trong khoảng thời gian dài là việc bên thứ ba cam kết với khách hàng mua căn hộ sẽ thực hiện thay nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án đối với khách hàng mua căn hộ nếu đến thời hạn mà chủ đầu tư dự án không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ quy định trong hợp đồng mua bán đã ký giữa các bên.

Quy định là vậy nhưng thực tế nhiều dự án khi chủ đầu tư dự án ký hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong khoảng thời gian dài với khách hàng đã bỏ qua bước thủ tục quan trọng này. Điều này dẫn đến các dự án xây dựng dang dở rồi ngưng hoặc chậm bàn giao nhà khiến khách hàng lao đao.

Chủ dự án phớt lờ quy định bảo lãnh giao dịch, người mua nhà chịu thiệt
Khách mua dự án The Park Vista mòn mỏi chờ chủ đầu tư dự án khởi công lại.

Đơn cử như dự án The Park Vista (xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh) do Công ty TNHH Thương mại dịch vụ – sản xuất – xây dựng Đông Mê Kông (Công ty Đông Mê Kông) làm chủ đầu tư dự án.

Mở bán cuối năm 2016 và dự kiến bàn giao nhà đầu năm 2019, thế nhưng dự án The Park Vista xây dựng dang dở rồi “đứng hình” quãng thời gian dài. Dự án trì trệ không biết đến khi nào bàn giao khiến khách hàng bức xúc.

Ông Mai Sỹ Hải, người mua nhà ở tại block E dự án The Park Vista cho biết, ông ký hợp đồng mua nhà ở với Công ty Đông Mê Kông từ tháng 6/2017. Dự án khởi công từ năm 2016 nhưng tiến độ rất chậm, giai đoạn đầu năm 2018 hầu như không thấy thi công gì trong khi ông vẫn phải đóng tiền theo tiến độ.

Theo ông Hải, từ tháng 5/2019 dự án ngừng thi công hẳn. Lâu lâu có vài công nhân xây dựng thương hiệu ở công trình làm những việc lặt vặt.

Trước khi mua nhà ở tôi được môi giới nói rằng dự án có ngân hàng bảo lãnh nhưng mãi không thấy. Lúc đó, nhiều người khác cũng nghĩ dự án không có trục trặc gì nên không chú ý đến việc có bảo lãnh hay không? Đến khi chủ đầu tư dự án ngừng xây dựng mới ngộ ra việc có ngân hàng bảo lãnh quan trọng ra làm sao”, ông Hải nói.

Ngân hàng Nhà nước không có số liệu?

Tương tự, nhiều khách hàng mua nhà ở tại dự án The Western Capital (116 Lý Chiêu Hoàng, P.10, Quận 6) do Công ty TNHH Quản lý Bất động sản Hoàng Phúc (Công ty Hoàng Phúc) làm chủ đầu tư dự án cũng trong tình cảnh mỏi mòn chờ nhà.

Bà Trương Thị Minh Hương cho biết, bà mua nhà ở block B2 dự án The Western Capital vào tháng 9/2019. Để mua được căn hộ này, bà phải trả 240 triệu đồng tiền chênh lệch cho chủ trước.

Chủ dự án phớt lờ quy định bảo lãnh giao dịch, người mua nhà chịu thiệt
Khách mua nhà ở tại dự án The Western Capital không biết bao giờ mới được nhận nhà.

Theo bà Hương, bà ký hợp đồng mua bán với Công ty Hoàng Phúc từ tháng 9/2019, thời điểm hôm nay theo quy định khi bán dự án phải có ngân hàng bảo lãnh. Tuy nhiên, bà không nhận được chứng thư bảo lãnh nào từ ngân hàng. Đến nay, dự án đã trễ hạn bàn giao nhà hơn nửa năm.

“Khi ký hợp đồng với chủ đầu tư dự án, một số người được ngân hàng bảo lãnh, một số người lại không được. Khách hàng hỏi thì chủ đầu tư dự án nói đã kết thúc thoả thuận với ngân hàng VPBank, sẽ làm việc với Ngân hàng NCB và trả lời sau cho khách hàng nhưng đến nay vẫn bật vô âm tín”, bà Hương nói.

Quy định bảo lãnh giao dịch nhà ở trong bán, cho thuê mua căn hộ hình thành trong khoảng thời gian dài nhằm bảo vệ quyền lợi khách hàng mua căn hộ, tạo tâm lý an tâm, kích cầu và góp phần phát triển thị trường bất động sản. Tuy vậy, nhiều chủ đầu tư dự án vẫn cố tình phớt lờ quy định này.

Báo cáo gửi Bộ Xây dựng vào tháng 8/2020, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam chưa có số liệu về bảo lãnh giao dịch nhà ở và bảo lãnh trong bán, cho thuê mua căn hộ hình thành trong khoảng thời gian dài. Cũng không có số liệu về đóng tiền bảo lãnh giao dịch nhà ở và bảo lãnh trong bán, cho thuê mua căn hộ hình thành trong khoảng thời gian dài.

Theo UBND Thành phố Hồ Chí Minh, việc bảo lãnh trong bán, cho thuê mua căn hộ hình thành trong khoảng thời gian dài thuộc chức năng, nhiệm vụ của các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, NHNN Việt Nam chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh cũng không có thông tin để báo cáo số liệu.

Để có cơ sở dữ liệu quản lý, báo cáo về tình hình bảo lãnh giao dịch nhà ở cũng như hạn chế rủi ro cho khách hàng mua căn hộ, UBND Thành phố Hồ Chí Minh vừa kiến nghị Thống đốc NHNN Việt Nam yêu cầu các ngân hàng thương mại báo cáo định kỳ hoặc theo mục đích việc bảo lãnh giao dịch nhà ở.

Với những ngân hàng thương mại không nghiêm túc thực hiện báo cáo hoặc đủ điều kiện nhưng không bảo lãnh sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật về ngân hàng.

Trong khi chờ sửa đổi quy định, UBND Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị NHNN Việt Nam chỉ đạo các ngân hàng thương mại báo cáo việc bảo lãnh giao dịch nhà ở cho NHNN Việt Nam chi nhánh các tỉnh, thành phố để theo dõi.

Bảo lãnh giao dịch nhà ở hình thành trong khoảng thời gian dài được thực hiện theo các quy định của Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014.

Cụ thể, tại Khoản 2 Điều 26 Luật Nhà ở quy định, chủ đầu tư dự án có nghĩa vụ ký quỹ để thực hiện dự án; đóng tiền bảo lãnh giao dịch nhà ở theo quy định; đảm bảo khả năng tài chính để thực hiện dự án.

Trong khi đó, Điều 55 Luật Kinh doanh bất động sản quy định, chủ đầu tư dự án trước khi bán, cho thuê mua căn hộ hình thành trong khoảng thời gian dài phải được ngân hàng thương mại có năng lực bảo lãnh nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư dự án với khách hàng khi chủ đầu tư dự án không bàn giao nhà ở theo đúng tiến độ đã cam kết.

Trường hợp chủ đầu tư dự án không thực hiện bàn giao nhà ở theo tiến độ cam kết và bên mua, bên cho thuê có yêu cầu thì bên bảo lãnh có trách nhiệm hoàn lại tiền ứng trước và các khoản tiền khác cho khách hàng theo hợp đồng mua bán và hợp đồng bảo lãnh đã ký.

Phương Anh Linh