Thanh tra loạt ‘điểm nóng’ chung cư: Kết luận ban ra, yêu cầu trả ngay 250 tỷ

12

250 tỷ VNĐ là số kinh phí bảo trì 2% mà Thanh tra Bộ Xây dựng đã yêu cầu chủ đầu tư của dự án chuyển trả cho Ban quản trị chung cư thông qua 15 kết luận thanh tra, tháo gỡ được nhiều bức xúc gay gắt.

Lần đầu tiên thanh tra về phí bảo trì

Trong hai ngày 23-24/3 vừa qua, Thanh tra Bộ Xây dựng đã tổ chức công bố 15 kết luận thanh tra về phí bảo trì của 22 chung cư TP. Hà Nội. Qua 15 kết luận thanh tra, đã yêu cầu chuyển trả cho Ban quản trị (BQT) căn hộ chung cư 250 tỷ VNĐ. Không những thế, Thanh tra cũng đưa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 7 chủ đầu tư của dự án số tiền 820 triệu đồng và buộc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả tháo dỡ ngay phần lấn chiếm không gian sử dụng chung để trả lại cho cư dân.

Thanh tra loạt ‘điểm nóng’ chung cư: Kết luận ban ra, yêu cầu trả ngay 250 tỷ
Thanh tra Bộ Xây dựng tổ chức công bố 15 kết luận thanh tra về phí bảo trì của 22 chung cư TP. Hà Nội

Thực tế thấy rằng thời gian qua vấn đề phí bảo trì là 1 trong tranh chấp dai dẳng, khó giải quyết tại nhiều dự án, từ chung cư giá rẻ cho đến cao cấp. Năm 2020, thực hiện Chỉ thị số 29/CT-TTg ngày 09/10/2018 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước đối với công tác quản lý, vận hành, sử dụng căn hộ chung cư và qua nhiều phản ánh, bức xúc của dư luận, báo chí cũng như phản ánh của người dân tại các khu chung cư, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà đã chỉ đạo và giao nhiệm vụ cho Thanh tra Bộ tiến hành thanh tra đối với 15 chủ đầu tư của dự án các dự án chung cư TP. Hà Nội. Đây cũng là lần đầu tiên vấn đề phí bảo trì chung cư được đưa vào kế hoạch thanh tra của Bộ Xây dựng.

Trong số 15 chủ đầu tư của dự án của 22 chung cư thanh tra, có những chung cư từng là “điểm nóng” tranh chấp, cư dân nhiều lần căng băng rôn phản đối đòi kinh phí bảo trì. Tuy nhiên, sau quá trình làm việc với đoàn thanh tra nhiều bức xúc gay gắt tại nhiều chung cư giữa chủ đầu tư của dự án – BQT tồn tại trong khoảng time dài được tháo gỡ các bên đều đạt được sự đồng thuận.

15 kết luận do Thanh tra Bộ Xây dựng ban hành chỉ ra nhiều vi phạm, thiếu sót, tồn tại trong công việc công tác quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung căn hộ chung cư của các chủ đầu tư của dự án, ban quản trị và chính quyền các cấp tại 22 chung cư TP. Hà Nội.

Thanh tra loạt ‘điểm nóng’ chung cư: Kết luận ban ra, yêu cầu trả ngay 250 tỷ
Vấn đề phí bảo trì là 1 trong tranh chấp dai dẳng, khó giải quyết tại nhiều dự án, từ chung cư giá rẻ cho đến cao cấp

Nhiều chung cư tại thời điểm thanh tra, chủ đầu tư của dự án đang quản lý kinh phí bảo trì tại tài khoản của chủ đầu tư của dự án với lãi suất không kỳ hạn; bàn giao chậm, bàn giao không đầy đủ kinh phí bảo trì phần sở hữu chung căn hộ chung cư đối với khu căn hộ, nhiều chủ đầu tư của dự án, như tại chung cư: Riverside Garden (số 349 Vũ Tông Phan, Khương Đình, Thanh Xuân) chủ đầu tư của dự án là Liên danh Công ty CP Sản xuất kinh doanh và xuất nhập khẩu Prosimex và Công ty CP Đầu tư thiết kế xây dựng Việt Nam (nay là Công ty CP Tập đoàn Videc), Chung cư hỗn hợp Hateco Hoàng Mai chủ đầu tư của dự án Công ty CP Hateco Hà Nội…. Có những chung cư do giữa chủ đầu tư của dự án và BQT không thống nhất được việc phân chia diện tích chung riêng và diện tích mà chủ đầu tư của dự án giữ lại dẫn dẫn đến không quyết toán được số liệu, chậm bàn giao kinh phí bảo trì từ 1 – 3 năm.

Quá trình làm việc với đoàn thanh tra, nhiều chủ đầu tư của dự án và BQT đã nhận thức được trách nhiệm chủ động khắc phục tồn tại, chủ động thống nhất với BQT quyết toán số liệu và đã bàn giao cho BQT hơn 48,8 tỷ VNĐ đối với phần kinh phí bảo trì đối với diện tích mà chủ đầu tư của dự án giữ lại để kinh doanh.

Trả lại hơn 1.000m2 bị lấn chiếm cho cư dân

Theo Thanh tra Bộ Xây dựng, quá trình làm việc đa phần các căn hộ chung cư chưa quyết toán số liệu kinh phí bảo trì. Việc chưa thống nhất số liệu quyết toán có nhiều nguyên nhân nhưng tập trung chủ yếu ở nguyên nhân: nhận thức pháp luật, cách thức, thái độ làm việc để tìm được tiếng nói chung để đi đến thống nhất, việc phân chia diện tích chung – riêng, diện tích mà chủ đầu tư của dự án được giữ lại… Thanh tra Bộ Xây dựng đã chỉ rõ đây là những nguyên nhân chính dẫn đến việc tranh chấp khiếu nại kéo dài, trong đó trách nhiệm thuộc chủ đầu tư của dự án và BQT.

Nhiều chủ đầu tư của dự án chưa mở tài khoản kinh phí bảo trì trong khoảng time 7 ngày kể từ ngày thu kinh phí của doanh nghiệp để tạm quản lý, hoặc mở tài khoản nhưng không thông báo cho cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh nơi có nhà ở chung cư đó biết là vi phạm Điều 109 Luật Nhà ở năm 2014; trong đó, chậm mở tài khoản kinh phí bảo trì từ 12 đến 24 tháng.

Thanh tra loạt ‘điểm nóng’ chung cư: Kết luận ban ra, yêu cầu trả ngay 250 tỷ
Đại diện cư dân và chủ đầu tư của dự án tại nhiều chung cư đã tặng hoa, gửi thư cảm ơn sau quá trình làm việc của đoàn thanh tra những bức xúc gay gắt tại nhiều chung cư giữa chủ đầu tư của dự án – BQT tồn tại trong khoảng time dài được tháo gỡ

Nhiều chung cư chậm tổ chức hội nghị căn hộ chung cư lần đầu, chậm bàn giao hồ sơ căn hộ chung cư do nguyên nhân chủ đầu tư của dự án thay đổi công năng các phần sở hữu chung. Theo quy định tại điều 5 Thông tư số 02/2016/TT-BXD ngày 15/02/2016 của Bộ Xây dựng hồ sơ căn hộ chung cư bao gồm 4 thành phần, tuy nhiên do chủ đầu tư của dự án thay đổi công năng, mục đích sử dụng, lấn chiếm, sử dụng các phần thuộc sở hữu chung căn hộ chung cư do đó dẫn đến việc giấu không bàn giao hồ sơ, chậm bàn giao hồ sơ, nhiều chủ đầu tư của dự án chậm bàn giao từ 24 đến 36 tháng.

Lấn chiếm, sử dụng không gian thuộc sở hữu chung sử dụng vào mục đích riêng của các chủ sở hữu cũng là 1 trong sai phạm tại không ít chung cư. Thời điểm thanh tra tháng 12/2020, tại các chung cư chủ đầu tư của dự án và một số chủ sở hữu đã ngăn chia không gian kỹ thuật, sảnh, hành lang, sân thượng phần sở hữu chung thành một số phòng cho ban quản lý dự án, đơn vị quản lý vận hành tạm sử dụng hoặc kinh doanh không đúng theo hồ sơ bản vẽ thiết kế được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt như chung cư Hinode City thuộc Dự án Khu văn phòng tại số 201 đường Minh Khai; Cụm chung cư Văn phòng Quốc hội (Xuân Phương, Nam Từ Liêm) của Công ty CP Đầu tư đô thị và khu chế xuất sông Đà 7; toà nhà F,G,H,K,L thuộc tổ hợp chung cư cao tầng khu hỗn hợp nhà ở HH02 (KĐT Dương Nội, Hà Đông). Quá trình làm việc với đoàn thanh tra, chủ đầu tư của dự án đã nhận thức được trách nhiệm và chủ động khắc phục.

Kết quả sau thanh tra, Thanh tra Bộ đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và yêu cầu áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, các chủ đầu tư của dự án và chủ sở hữu đã nghiêm túc chấp hành khôi phục lại tình trạng ban đầu hơn 1.000m2 bị lấn chiếm trả lại không gian chung cho cư dân.

Bên cạnh việc các vi phạm đã nêu trong kết luận, trong tiến trình trình làm việc, Thanh tra Bộ cũng đã hướng dẫn cho các chủ đầu tư của dự án, chủ sở hữu và ban quản trị hiểu và nhận thức rõ hơn trách nhiệm trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung căn hộ chung cư, yêu cầu chủ đầu tư của dự án chuyển trả cư dân phần kinh phí bảo trì theo quy định.

Trao đổi với PV VietNamNet, Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng Nguyễn Ngọc Tuấn cho biết, năm 2020, Thanh tra Bộ Xây dựng đã thực hiện hoàn thành 11 đoàn thanh tra theo kế hoạch và đột xuất, giải quyết triệt để các vụ việc khiếu nại, tố cáo, đôn đốc kiểm tra bảo đảm thực hiện nghiêm các kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý sau thanh tra.

Thanh tra loạt ‘điểm nóng’ chung cư: Kết luận ban ra, yêu cầu trả ngay 250 tỷ
Ông Nguyễn Ngọc Tuấn – Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng

Những bất cập qua thanh tra công tác quản lý và sử dụng quỹ bảo trì cũng sẽ được tổng hợp để đề xuất bổ sung các quy định của pháp luật, trước mắt là sửa đổi Nghị định 139 về xử phạt vi phạm hành chính trong những lĩnh vực xây dựng theo Quyết định số 1734/QĐ-BXD ngày 31/12/2020.

“Trưởng đoàn thanh tra được giao phải khảo sát, nắm tình hình tổng hợp các thông tin, tài liệu thu thập được, đề xuất nhân sự, báo báo Chánh Thanh tra xem xét, phê duyệt nội dung, phạm vi thanh tra, địa điểm thanh tra trước khi ban hành quy định thanh tra và triển khai đoàn thanh tra theo quy định” – Chánh Thanh tra Nguyễn Ngọc Tuấn nhấn mạnh.

Cũng theo ông Tuấn, trong khoảng time tới Thanh tra Bộ Xây dựng sẽ thực hiện nghiêm chỉ đạo của Bộ trưởng trong công việc thanh tra, công tác thanh tra sẽ đi vào các vấn đề gai góc, phức tạp. Từ đó, tổng hợp những bất cập, báo cáo Bộ Xây dựng để nghiên cứu bổ sung các quy định và hướng dẫn các Sở Xây dựng, Thanh tra Sở Xây dựng triển khai và thực hiện kiểm tra công tác quản lý sử dụng quỹ bảo trì căn hộ chung cư tại địa phương.

“Thanh tra Bộ sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm công tác thanh tra theo kế hoạch của Bộ. Không những thế tiếp tục giám sát có chỉ đạo kịp thời đối với các điểm nóng xây dựng tại các địa phương theo phản ánh kiến nghị của người dân, báo chí…không tránh né những trở ngại gai góc của xã hội”- ông Tuấn khẳng định.

Hồng Khanh